Uitleg
Robotstofzuiger en privacy: camera, kaarten en wat je kunt instellen
Een robotstofzuiger rijdt door je hele huis, maakt een plattegrond en heeft soms een camera. Logisch dat je je afvraagt wat er met die gegevens gebeurt. Hier lees je wat een robot verzamelt, wat fabrikanten erover zeggen en wat je zelf kunt instellen.
Wat verzamelt een robotstofzuiger?
Een moderne robotstofzuiger met app verzamelt meer dan je misschien denkt. Het gaat grofweg om vier soorten gegevens:
- De plattegrond van je huis. Met lidar of een camera maakt de robot een kaart, inclusief kamers, deuren en soms de plek van meubels.
- Beelden. Robots met een camera aan de voorkant maken beelden om obstakels te herkennen. Bij sommige kun je ook live meekijken.
- Gebruiksgegevens. Wanneer de robot rijdt, hoe lang, welke instellingen je gebruikt en hoe het met de onderdelen gaat.
- Account- en netwerkgegevens. Je e-mailadres, je wifi-netwerk en het apparaat waarop je de app gebruikt.
Een deel van die gegevens heeft de robot gewoon nodig om te werken. Een kaart is wat je in staat stelt om per kamer te zuigen of zones af te bakenen. De vraag is vooral waar die gegevens worden opgeslagen en wie erbij kan.
Camera's: herkennen en meekijken
Camera's op robotstofzuigers hebben twee functies.
Obstakelherkenning. De camera kijkt naar de vloer voor de robot en software herkent voorwerpen zoals snoeren, schoenen en uitwerpselen van huisdieren. Hoe dat technisch werkt, lees je in lidar of camera. Veel fabrikanten geven aan dat deze beelden op de robot zelf worden verwerkt. Bij sommige modellen zie je in de app een foto van een obstakel dat de robot heeft ontweken. Die foto gaat dan wel via de servers van de fabrikant naar je telefoon.
Meekijken op afstand. Sommige robots kun je via de app als rijdende camera gebruiken. Handig om even te kijken of de hond rustig is, maar het betekent ook dat er een camera in je huis staat die via internet bereikbaar is. Bij veel merken moet je deze functie zelf aanzetten en is er een pincode of extra bevestiging voor nodig.
Er zijn ook voorbeelden van wat er mis kan gaan. Volgens MIT Technology Review (december 2022) kwamen beelden van testrobots, die bij een fabrikant werden gebruikt om de herkenningssoftware te trainen, via externe medewerkers op internet terecht. Het ging om testexemplaren van mensen die daarvoor toestemming hadden gegeven, niet om robots van gewone klanten. Het laat wel zien dat het uitmaakt wat er met beelden gebeurt en wie ze te zien krijgt.
Kaarten in de cloud
Gebruik je de app, dan staat je plattegrond meestal op de servers van de fabrikant. Zo kun je de kaart op je telefoon bekijken en bewerken, ook als je niet thuis bent. Een paar fabrikanten bieden een optie om gegevens zoveel mogelijk lokaal te bewaren.
In de privacyverklaring van de fabrikant staat welke gegevens worden verzameld, waarvoor, hoe lang ze bewaard blijven en in welk land de servers staan. Verkoopt een merk in Europa, dan gelden de regels van de AVG. Je hebt dan onder meer het recht om je gegevens in te zien en te laten verwijderen. Daarnaast gelden in de EU sinds 1 augustus 2025 extra beveiligingseisen voor nieuwe draadloze apparaten, onder de Europese richtlijn voor radioapparatuur.
Wat zeggen fabrikanten?
De meeste grote merken hebben een aparte pagina over privacy en beveiliging. Daarin staat meestal:
- of camerabeelden op de robot blijven of worden geüpload;
- of je toestemming moet geven voordat beelden worden gebruikt om de software te verbeteren;
- of verbindingen tussen robot, app en server zijn versleuteld;
- of de beveiliging door een externe keuringsinstantie is getoetst.
Lees zo'n pagina kritisch. Een keurmerk zegt iets over de beveiliging op het moment van testen, niet over alles wat het bedrijf later met gegevens doet. Kijk ook of de fabrikant software-updates blijft leveren, want daarmee worden beveiligingslekken gedicht.
Wat kun je zelf instellen?
Je hebt zelf meer in handen dan je misschien denkt. Loop na het installeren de instellingen in de app door.
- Videofunctie uit. Gebruik je het meekijken op afstand niet, zet het dan uit.
- Obstakelfoto's. Kijk of je het opslaan of tonen van foto's van obstakels kunt uitzetten. De herkenning zelf blijft bij veel modellen werken.
- Delen voor verbetering. Zet het delen van beelden of gegevens om de software te verbeteren uit als je dat niet wilt.
- Lokale verwerking. Biedt de app een optie om gegevens lokaal te bewaren of verwerking op het apparaat te houden, kies daar dan voor.
- Microfoon. Sommige robots hebben een microfoon voor spraakbediening. Gebruik je die niet, kijk dan of hij uit kan.
- Kaart verwijderen. Je kunt de kaart in de app wissen. Doe dat ook als je verhuist.
- Account en reset bij verkoop. Verkoop of geef je de robot weg, verwijder hem uit je account en zet hem terug naar de fabrieksinstellingen.
- Sterk wachtwoord en updates. Gebruik een uniek wachtwoord voor het account, zet tweestapsverificatie aan als dat kan en installeer updates van robot en app.
Een apart netwerk voor slimme apparaten
Veel routers bieden een gastnetwerk of een apart netwerk voor slimme apparaten, ook wel IoT-netwerk genoemd. Zet je de robot daarop, dan staat hij los van je computers en telefoons. Mocht er ooit iets mis zijn met de beveiliging van de robot, dan kan hij minder makkelijk bij je andere apparaten. Let op: veel robots werken alleen op het 2,4 GHz-netwerk. Kijk in de handleiding wat jouw robot nodig heeft.
Werken zonder app of wifi
Wil je helemaal geen verbinding met internet, dan kan dat bij de meeste robots. Je start ze met een knop op het apparaat en ze rijden zelf terug naar het station. Wat je dan mist:
- de kaart en kamerindeling in de app;
- verboden zones en schoonmaakvolgorde;
- een planning per dag of per kamer;
- meldingen en software-updates.
Sommige robots slaan de kaart ook zonder app op de robot zelf op en gebruiken die om efficiënter te rijden. Je kunt hem dan alleen niet bekijken of aanpassen. Een tussenweg is de robot alleen met wifi te verbinden als je iets wilt instellen of updaten, en daarna weer los te koppelen. Houd er wel rekening mee dat updates soms ook beveiligingsverbeteringen bevatten.
Kiezen zonder camera
Wil je zeker weten dat er geen beelden van je huis worden gemaakt, kies dan een robot zonder beeldcamera. Zo'n robot navigeert met lidar en herkent obstakels met een lijnlaser, structured light of een 3D-sensor. Die meten vormen en afstanden, maar maken geen foto's. Het nadeel is dat kleine voorwerpen zoals een dun snoer of een sok soms minder goed worden herkend.
Ook een robot zonder camera maakt wel een plattegrond. Gebruik je de app, dan staat die kaart meestal in de cloud. De instellingen hierboven blijven dus zinvol.
Modellen zonder beeldcamera vind je bij robotstofzuigers zonder camera. Twijfel je nog over andere keuzes, lees dan welke robotstofzuiger past bij jou.